اثر تغییرات ساختاری بر رشد اقتصاد منطقه ای: رهیافت پانل فضایی | ||
| فصلنامه علمی پژوهشی اقتصاد مقداری | ||
| دوره 18، شماره 1 - شماره پیاپی 68، بهار 1400، صفحه 51-62 اصل مقاله (498.85 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22055/jqe.2020.31664.2175 | ||
| نویسندگان | ||
| رمضان حسین زاده* 1؛ امیر دادرس مقدم2؛ معصومه قرنجیک3 | ||
| 1استادیار اقتصاد، دانشکده ی اقتصاد و مدیریت، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران. | ||
| 2استادیار اقتصادکشاورزی، دانشکده ی اقتصاد و مدیریت، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران. | ||
| 3دانشجوی دکتری اقتصاد، دانشکده ی اقتصاد و مدیریت، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران. | ||
| چکیده | ||
| معرفی: یکی از عوامل اثرگذار بر رشد اقتصادی در کنار عوامل سنتی تولید مانند نیروی کار و سرمایه، تغییرات ساختاری در اقتصاد میباشد. تغییر ساختاری یک فرایند اقتصادی گستردهتری است که تغییرات در ساختار تولید و اشتغال در درون بخشها و بین بخشهای اقتصاد را شامل میشود. همچنین ظهور فعالیتها و بخشهای جدید در اقتصاد و از بین رفتن فعالیتها و بخشهای قدیمی از دیگر شاخصههای تغییرات ساختاری در اقتصاد میباشد. بر اساس دیدگاه ساختار مناسب اقتصاد، کشورها و مناطقی که ساختار تولید متناسب با پتانسیلهای منطقهای و ملی داشته باشند، میتوانند رشد سریعتری در اقتصاد را تجربه کنند و کشورهایی که از این ساختار مناسب دور شوند، دارای رشد اقتصادی کمتری خواهند بود. از این رو، بررسی اثر تغییرات ساختاری بر متغیرهای کلان اقتصاد و به دنبال آن شناسایی عوامل موثر بر تغییرات ساختاری میتواند زمینه مناسبی را در راستای سیاستگذاری برای برداشتن موانع تغییرات ساختاری و به دنبال آن دستیابی به رشد و توسعه بیشتر در اقتصاد فراهم نماید. رشد و توسعه اقتصادی در یک منطقه میتواند هم تحت تاثیر ویژگیهای خاص درون منطقه (اثرات مستقیم و درون منطقهای) و هم تحت تاثیر ویژگیهای مناطق اطراف آن منطقه( اثرات سرریزی و بینمنطقهای) باشد. در نظر نگرفتن ارتباطات بینمنطقهای و اثرات سرریزی بین منطقهای متغیرها میتواند موجب تورش نتایج حاصل از مدل شود. متدولوژی: یکی از مدلهایی که قادر به در نظر گرفتن ارتباطات بین منطقهای و در نظر گرفتن اثرات سرریزی و غیرمستقیم متغیرها میباشد، مدل اقتصادسنجی فضایی میباشد. از این رو، هدف این مطالعه بررسی اثر مستقیم و سرریزی تغییرات ساختاری بر رشد اقتصادی در 28 استان کشور در دوره 1384-1394 با استفاده از الگوی اقتصادسنجی فضایی میباشد. ویژگی مهم این مطالعه نسبت به مطالعات پیشین در حوزه اثرگذاری تغییرات ساختاری، استفاده از مدل اقتصادسنجی فضایی برای بررسی اثرات مستقیم و سرریزی این متغیر بر رشد اقتصادی در استانهای مختلف کشور میباشد که در مطالعات پیشین این امر در نظر گرفته نشده است. اطلاعات تولید بخشهای مختلف اقتصادی برای محاسبه شاخص تغییرات ساختاری و تولید ناخالص داخلی در 28 استان کشور به عنوان پایههای آماری استفاده شده است. همچنین از دو متغیر مخارج دولتی و جمعیت فعال استانها به عنوان متغیرهای کنترلی استفاده شد. در نهایت، مدل دوربین فضایی (SDM) و نرم افزار استاتا 14 برای تخمین مدل مورد استفاده قرار گرفت. یافته ها: نتایج حاصل از تخمین مدل نشان داده است که تغییرات ساختاری بصورت مستقیم و غیرمستقیم بر تولید مناطق تاثیر منفی و معنادار داشته است. این امر نشان میدهد که تغییرات ساختاری صورت گرفته منطبق با الگوی رشد منطقهای نبوده است. همچنین متغیرهای مخارج دولتی در منطقه و جمعیت فعال منطقه نیز دارای اثر مستقیم مثبت و معنادار بر رشد اقتصاد منطقهای بودند. نتیجه: بر اساس نتایج تحقیق میتوان نتیجه گرفت که ساختار اقتصادی در استانهای مختلف کشور بایستی درراستای انطباق با مزیتهای منطقهای تغییر یابد. همچنین مخارج دولتی بایستی متناسب با پتانسیلهای منطقهای افزایش یابد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| رشد منطقهای؛ اثرات سرریزی؛ اقتصادسنجی فضایی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,439 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 1,151 |
||